Hwb Celfyddydol 4
Authors(s), Creator(s) and Contributors: Kathryn Lambert, HDUHB
Publication Date: 16/02/2026
Categories: Case Studies
The Challenge
Datblygwyd Hwb Celfyddydol mewn ymateb i anawsterau iechyd meddwl cynyddol ymhlith plant a phobl ifanc Gorllewin Cymru a'r niferoedd cynyddol sy'n ceisio cymorth drwy CAMHS. Mae tystiolaeth gynyddol yn dangos y gall celfyddydau creadigol wella lles, lleihau trallod a helpu i ddatblygu sgiliau ymdopi. Creodd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda a’i bartneriaid celfyddydol y rhaglen i ddarparu sesiynau diogel, dan arweiniad artistiaid, sy’n cynnig llwybrau amgen ar gyfer mynegiant, adferiad a gwytnwch, gan fynd i’r afael ag angen iechyd meddwl clir a brys.
The Approach
Cyflwynodd Hwb Celfyddydol raglen o sesiynau creadigol cyfryngau cymysg dan arweiniad artistiaid o’r enw Creative Freestyling ar gyfer pobl ifanc (yn eu harddegau) gyda chefnogaeth CAMHS yng Ngorllewin Cymru. Cyflwynwyd y gwaith ar y cyd gan Dîm Celfyddydau ac Iechyd BIP Hywel Dda gyda Span Arts, People Speak Up a Theatr Byd Bychan ar draws Sir Benfro, Sir Gaerfyrddin a Cheredigion. Dechreuodd y sesiynau yn 2022 fel rhan o raglen genedlaethol Celfyddyd a Chrebwyll. Mae'r astudiaeth achos hon yn canolbwyntio ar Hwb Celfyddydol 4, lle buom yn treialu Llwybr Cleifion Cefnogol newydd a gryfhaodd ymgysylltiad ac a arweiniodd at fwy o bobl ifanc yn manteisio arno. Defnyddiodd y rhaglen artistiaid profiadol i greu amgylcheddau diogel, gyda chefnogaeth gan alluogi mynegiant emosiynol, adeiladu gwytnwch a strategaethau ymdopi. Roedd ei fodel yn adlewyrchu arfer da ym maes cyflwyno’r celfyddydau ac iechyd, gan ymgorffori cydgynhyrchu â gwasanaethau iechyd ac adborth parhaus gan gyfranogwyr ifanc i fireinio’r dull gweithredu.
"Mae pawb yn cael eu parchu a does neb yn teimlo eu bod yn cael eu gadael allan"
The Impact
Dangosodd Hwb Celfyddydol 4 welliannau clir mewn ymgysylltiad a lles trwy ei Lwybr Cleifion Cefnogol gwell. Gwelodd y prosiect gyfradd atgyfeirio uwch a gwell presenoldeb, gan ddangos bod mwy o bobl ifanc yn manteisio arno. Roedd Mesurau Canlyniadau a Adroddir gan Gleifion (PROMs) yn dangos Canlyniadau Seiliedig ar Nodau cadarnhaol, gyda phob un o'r 20 nod hunanosodedig yn cynyddu mewn cyrhaeddiad. Roedd y themâu’n cynnwys cysylltedd cymdeithasol cryfach, mwy o deimladau o gynhwysiant, a defnyddio celf fel ffordd o fynegi eu hunain a gwella lles.
Dangosodd Mesurau Profiad a Adroddir gan Gleifion (PREMs), gan ddefnyddio’r offeryn llesiant creadigol cenedlaethol, fod 77% o bobl ifanc wedi nodi newid cadarnhaol mewn llesiant, gyda chynnydd sylweddol mewn teimladau o gyfathrebu a chysylltedd. Dywedodd 100% o’r cyfranogwyr eu bod wedi dysgu sgil newydd, yn bwriadu parhau â gweithgarwch creadigol, a dywedasant y byddent yn argymell y grŵp i ffrind. Mae'r canlyniadau hyn yn dangos y canlyniadau a fwriedir - gwell ymdopi emosiynol, gwydnwch a lles - a manteision ehangach fel hyder cymdeithasol cryfach a chymhelliant parhaol i ymgysylltu'n greadigol, hunan fynegiant a grymuso.
Lessons Learned
Dangosodd cyflawni Hwb Celfyddydol 4 fod llwybr cliriach, mwy cefnogol i gleifion yn arwain at fwy o atgyfeiriadau a gwell presenoldeb. Cadarnhaodd PROMs a PREMs enillion lles cryf, gan amlygu gwerth gosod nodau strwythuredig ac ymgysylltu creadigol cyson. Dysgom fod cyfathrebu cynyddol, cysylltiad cymdeithasol a meithrin sgiliau yn cryfhau canlyniadau. Bydd y dysgu hwn yn arwain dylunio llwybrau yn y dyfodol a chymorth artistiaid i wella ymgysylltiad ac effaith ymhellach.
The Legacy
Mae Hwb Celfyddydol 4 yn gadael etifeddiaeth gref o well lles, hyder a chysylltiadau cymdeithasol. Gydag atgyfeiriadau uwch, presenoldeb gwell a chanlyniadau PROMs/PREMs cryf, mae'r llwybr cryfach yn darparu model cynaliadwy ar gyfer cyflawni yn y dyfodol. Mae creadigrwydd parhaus, meithrin sgiliau a pharodrwydd pobl ifanc i argymell y grŵp yn dangos effaith barhaol a sylfaen ar gyfer ehangu’r dull gweithredu ar draws gwasanaethau.
Website and Social Media Links
Adroddiad Gwerthuso Cyhoeddiadau Gwerthuso Hwb Celfyddydol 4 - Sefydliad TriTech
Hwb Celfyddydol - Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda
Y rhaglen celfyddydau mewn iechyd yn helpu i drawsnewid lles pobl ifanc yng Ngorllewin Cymru | Cyngor Celfyddydau Cymru
Contact Details
